Veel mensen ervaren angst bij een bezoek aan de tandarts of mondhygiënist. Soms is deze angst mild, maar voor anderen kan het een diepgeworteld gevoel van ongemak veroorzaken, zelfs weken voor de afspraak. Het lichaam reageert met onrust, spanning of angst, alsof er iets ernstigs staat te gebeuren. Echter, deze angst hoeft niet altijd te gaan over de (mond)zorgverlener zelf. Vaak ligt de oorzaak dieper. Aangezien lichaam en geest nauw met elkaar verbonden zijn, kan het zenuwstelsel reageren op iets dat diep in ons geheugen is opgeslagen.
ANGST VOOR DE (MOND)ZORGVERLENER: wat als de oorzaak ergens anders ligt?
In mijn werk als integraal mondhygiënist kwam ik in contact met een cliënt die al weken voor haar afspraak angst voelde. De gedachte aan de tandartsbehandeling alleen al deed haar hart sneller kloppen en haar lichaam verstijven. Hoewel ze wist dat de behandeling goed zou verlopen, vertelde haar lichaam iets anders.
Samen besloten we in mijn praktijk voor lichaamsgerichte psychotherapie te onderzoeken wat er precies in haar lichaam gebeurde. Bij het spreken over haar tandartsbezoek voelde ze onmiddellijk de spanning weer opkomen. Ik nodigde haar uit om stap voor stap naar haar lichaam te gaan, te vertragen, te ademen en aanwezig te zijn bij wat ze op dat moment voelde.
Wanneer het zenuwstelsel zich veilig genoeg voelt, kunnen er herinneringen naar boven komen die eerder te pijnlijk waren om bewust te dragen. En dat gebeurde ook bij haar.
Een herinnering uit de kindertijd
Tijdens de sessie kwam een diep weggestopte herinnering naar boven. Op vijfjarige leeftijd werd ze regelmatig door onbekenden van school gehaald, omdat haar ouders er op dat moment niet konden zijn. Voor een kind kan zo'n ervaring het gevoel van veiligheid en gehechtheid verstoren.
In de sessie maakte ze contact met het kleine meisje van toen.
Ze kon voelen wat dat kind had gemist: nabijheid, troost en veiligheid.
Als therapeut ondersteunde ik haar en bood de steun die ze eerder had gemist. In dat veilige contact vond co-regulatie plaats, het vermogen om samen spanning te reguleren in aanwezigheid van een ander. Hierdoor kon haar lichaam ontspannen en kreeg haar zenuwstelsel de kans om een nieuwe, helende ervaring op te doen.
Een nieuwe verbinding in het brein
Wat er tijdens zo'n moment gebeurt, wordt neuroplasticiteit genoemd: het vermogen van het brein en het zenuwstelsel om zich aan te passen en nieuwe, gezonde verbindingen te vormen. Het systeem leert zich opnieuw af te stemmen op rust, veiligheid en vertrouwen.
Na afloop voelde ze meer ruimte en ontspanning in haar lichaam. Ze gaf aan dat de angst zachter was geworden.
Waarom dit belangrijk is voor (mond)zorgverleners en andere cliënten
Angst of spanning bij een cliënt kan voortkomen uit iets diepers dan een negatieve ervaring in de behandelkamer. Soms raakt het aan oudere, onbewuste lagen die nog in het lichaam aanwezig zijn.
Als je jezelf hierin herkent, kan lichaamsgerichte psychotherapie helpen om het zenuwstelsel te leren ontspannen, oude spanning los te laten en op lange termijn meer rust te ervaren in het lichaam.
Dit vormt een echte aanpak van de onderliggende oorzaak. Ademhalingstechnieken kunnen hierbij ondersteunend zijn, maar soms is meer nodig. Lichaamsgerichte psychotherapie kan dan een waardevolle aanvulling zijn.
Angst hoeft niet de boventoon te voeren. Er is altijd een weg naar meer ontspanning, veerkracht en verbinding met jezelf.
Meer informatie nodig? Klik hieronder op mijn naam of ga naar mijn website.